Κοινότητα Αυλώνας

Η εκκλησία της Αγίας Μαρίνας, πολιούχου αγίας της Αυλώνας,  βρίσκεται στο ανατολικό μέρος της μεγάλης πλατείας του χωριού και είναι ναός μονόκλιτος καμαροσκεπής με τοιχογραφίες. Σύμφωνα με επιγραφή πάνω από τη νότια είσοδο είναι κτίσμα του 1734. Από τις εικόνες ξεχωρίζει αυτή του Αγίου Συμεών του Στυλίτη και της Αγίας Μαρίνας που εικονίζεται σε νεαρή ηλικία.

Η τελευταία λειτουργία στην εκκλησία της Αγίας Μαρίνας έγινε στις 10 Αυγούστου το 1974. Λίγες μέρες πριν έγιναν και βαφτίσεις μικρών παιδιών, που οι γονείς τους ήθελαν να τα βαφτίσουν πριν φύγουν από το χωριό. Μετά τον βομβαρδισμό του χωριού στις 14 Αυγούστου, μερικοί χωριανοί μπήκαν στην εκκλησία και κατάφεραν να πάρουν την εικόνα της Αγίας Μαρίνας , του Ιωάννη του Θεολόγου και του Συμεών του Στυλίτη  για να τις προστατέψουν. Σήμερα η εικόνα της Αγίας Μαρίνας φυλάσσεται στον Ιερό Ναό του Αγίου Χαραλάμπους στη Δένεια , ενώ οι άλλες δύο εικόνες που διασώθηκαν , τα άγια σκεύη , τα επάργυρα εξαπτέρυγα και τάματα βρίσκονται στη Μητρόπολη  Μόρφου στην Ευρύχου.

Η εκκλησία της Αγίας Μαρίνας έχει μετατραπεί σε τζαμί από τους Τούρκους κατακτητές.

Το παρεκκλήσι  του Αγίου Γεωργίου είναι κτισμένο μέσα στον ανθόκηπο του Δημοτικού Σχολείου Αυλώνας, στην έξοδο του χωριού προς τη Φιλιά. Είναι κτίσμα της περιόδου της Τουρκοκρατίας. Είναι μικρός ναός μονόχωρος καμαροσκεπής με τρούλο. Ανοικοδομήθηκε το 1535 όταν  οι τοιχογραφίες του 14^ου αιώνα είχαν καλυφθεί πλήρως από την κάπνα (αιθάλη) των κεριών. Από τις τοιχογραφίες που παρέμειναν και μετά την ανοικοδόμηση , διατηρήθηκαν καλύτερα  αυτή της Ανάστασης του Λαζάρου, στον νότιο τοίχο, και της Παναγίας με τη συνοδεία αγγέλων, στον ημι- θόλο της αψίδας. 

Τον Ιούνιο του 2021 , μετά από επίμονες προσπάθειες  έξι χρόνων , ξεκίνησαν οι εργασίες αναστήλωσης του μικρού αυτού ναού από την Τεχνική Δικοινοτική Επιτροπή Αναστήλωσης Πολιτιστικών Μνημείων.  

Για περισσότερες φωτογραφίες μετά την αναστήλωση μπορείτε να δείτε εδώ

Περίπου  300-400 μέτρα δυτικά του κέντρου του χωριού , στην τοποθεσία «Μαντρούθκια» υπάρχουν  χαλάσματα και πέτρες από τον ναό του Αγίου Ευθυμίου. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία Αυλωνίτες θυμούνται να πηγαίνουν και να προσεύχονται στον Άγιο Ευθύμιο όταν είχαν άρρωστα τα μωρά τους με πυρετό. Άναβαν κεριά και τα κολλούσαν στις πέτρες που υπήρχαν εκεί. Μετά «έκαναν τρεις ανάποδους γύρους»  από τον ερειπωμένο ναό ,για να βοηθήσει ο Άγιος να θεραπευτούν τα παιδιά.

Το εκκλησάκι του βρισκόταν περί τα 500 μέτρα βόρεια του χωριού

Πρόσφατα  εντοπίστηκαν σε χώρο κοντά στην Αυλώνα  (νεκρή ζώνη – βορειοανατολικά του κατεχόμενου χωριού Αυλώνα και βόρεια του χωριού Ακάκι ) τα ερείπια του ναού του Αγίου Αρτέμωνος (τύπου βασιλικής)  με μωσαϊκό δάπεδο και βάση Βαπτιστηρίου μικρών διαστάσεων, που χρονολογούνται στα τέλη του 4ου –  αρχές του 5ου  αιώνα μ.Χ. 

Σύμφωνα με τον βίο του Αγίου που διασώζεται στον κώδικα της Μονής Αγίου Σάββα Ιεροσολύμων 259, ο οποίος γράφτηκε στην Κύπρο το 1089/1090 μαθαίνουμε τα εξής:

Ο Άγιος  Αρτέμων από το Ανεμούριο της Μ. Ασίας μεταβαίνει στο ακρωτήριο της Κύπρου Κορμυακίτη (σημερινό Κορμακίτη) και από εκεί πηγαίνει σε ένα τόπο που λέγεται Αυλών, τον οποίο καθαρίζει από τα ακάθαρτα πνεύματα. Αφού διώκει με την προσευχή του τους δαίμονες, αναβλύζει με τρόπο θαυμαστό αγίασμα.

Λίγο αργότερα ο Αρτέμων πεθαίνει στον Αυλώνα της Κύπρου, εκεί ενταφιάζεται και προς τιμήν του ανεγείρεται βασιλική. Το αγίασμα γίνεται βαπτιστήριο, του οποίου το νερό ήταν ορατό μόνο μια φορά τον χρόνο, μετά την θεία λειτουργία του Μ. Σαββάτου, οπόταν και τελούνταν οι βαπτίσεις των βρεφών.